Jak nauczyć się grać w szachy?

Szachy to gra dla intelektualistów. Nie bez powodu nazywana bywa rozrywką królów i wiążą się z nią opinię, że człowiek inteligentny powinien posiąść przynajmniej podstawy tej rozgrywki. Nic więc dziwnego, że jest to gra ponadczasowa i od wieków na świecie nie brakuje miłośników.

Człowiekowi, który w szachy nigdy nie grał, z reguły wydaje się, że jest to gra albo bardzo łatwa, albo bardzo trudna. Okazuje się, że prawda, jak to zwykle z prawdą bywa, leży pośrodku i wystarczy solidna dawka skupienia, rozwaga i koncentracja, by przynajmniej podstawy sztuki gry w szachy posiąść. Grać w szachy dobrze – to już zupełnie innego typu wyzwanie. Aby dotrzeć do takiego etapu należy znać nie tylko zasady, ale rozumieć także podstawowe strategie i techniki gry, obliczać możliwe kombinacje i przewidywać ruchy przeciwnika.

Początkiem jest zawsze plansza składająca się z 64 pól o naprzemiennych kolorach. Każdy zawodnik ma do dyspozycji 16 figur szachowych, wśród których znajduje się zawsze Król, Hetman – nazywany często Królową, dwie Wieże, dwa Skoczki, dwa Gońce oraz osiem pionów. Cały sens szachów zmierza do tego, by zamatować Króla przeciwnikowi, czyli ustawić figury w takiej konfiguracji, by Król znalazł się pod atakiem niemożliwym do uniknięcia.

Osoby, które dopiero zaczynają grać w szachy, największą trudność mają ze zrozumieniem sposobu, w jaki przemieszczają się poszczególne figury. Z zasady żadna z figur szachowych, prócz Skoczka, nie może przeskakiwać innych figur. Najważniejszą, ale i najsłabszą z figur, jest Król. Może on poruszać się w dowolną stronę, jednak nie więcej niż o jedno pole. Nie może także zająć pola atakowanego przez przeciwnika. Najsilniejszą figurą jest natomiast Królowa. Nie obowiązują jej żadne ograniczenia w zakresie liczby przeskakiwanych pól, nie może jednak przeskoczyć żadnej z innych figur. Ma możliwość bicia figur przeciwnika, zajmując ich miejsce.

Każdy, kto grał lub obserwował grę w szachy, rozpoznaje Wieżę. Może ona poruszać się w każdym kierunku, tylko nie po przekątnej. Z kolei tylko po przekątnej przemieszcza się Goniec. W całkowicie odmienny sposób porusza się natomiast Skoczek: zawsze są to dwa pola w obranym kierunku, a następnie jedno pod kątem prostym w stosunku do kierunku wcześniejszego. Skoczek jest także jedyną figurą, która – jak wskazuje nazwa – może przeskakiwać inne. Chcąc grać w szachy, zapamiętać należy również specyfikę pionów, które poruszają się po prostej, lecz biją po skosie. Piony po dotarciu do końca szachownicy zamieniają się w jedną z czterech figur szachowych: Królową, Wieżę, Skoczka lub Gońca. Najczęściej gracz wybiera Królową, gdyż jest to figura najsilniejsza, nie musi być to jednak regułą.

Poznanie kompetencji poszczególnych figur szachowych jest niezbędne, aby w ogóle móc zacząć grać w szachy i poznawać tajniki dotyczące ruchów specjalnych i roszad. Celem gry jest natomiast mat. Są trzy dostępne sposoby na uniknięcie zaszachowania. Albo jest to ucieczka samego Króla, albo zasłonięcie go przez inną figurę, albo zbicie figury, która zaatakowała króla. Zdarza się, rzecz jasna, że partia nie kończy się zwycięstwem żadnego zawodnika, a remisem.

Początkującym szachistom poleca się cztery główne zasady. Przede wszystkim chronić należy Króla. Dobrym rozwiązaniem jest umieszczenie go w rogu szachownicy, gdzie jest najbezpieczniejszy. Drugą cenną regułą jest oszczędzanie figur – każda z nich jest cenna i nie należy wystawiać ich na zbicie zbyt pochopnie. Kontrolować powinno się swoimi figurami i pionami przede wszystkim centrum szachownicy. Ta kontrola oznacza przestrzeń dla własnych działań i maksymalne utrudnienie gry rywalowi. Ostatnią polecaną początkującym zasadą jest konieczność używania wszystkich figur. W pierwszej linii nie zrobią one nic pożytecznego, najsensowniejszym wariantem gry w szachy jest zatem gra agresywna.

Czy można nauczyć się grać w szachy samemu? W dobie internetu wszystko jest możliwe. W sieci nie brakuje stron z samouczkami, z próbnymi rozgrywkami, w których można, bez zbędnej kompromitacji, wziąć udział. na rynku nie brakuje także podręczników, zdradzających nie tylko podstawy, ale i bardziej zaawansowane szczegóły gry.

Niestety, doświadczenie można zbudować tylko poprzez grę z drugim człowiekiem, ale w dzisiejszych czasach i to nie problem. W szachy z powodzeniem można zagrać w sieci, w wielu miastach istnieją także kluby miłośników tej królewskiej gry, w których spotkać można osoby na różnym etapie zaawansowania. Aby stać się wprawnym szachistą, należy grać tak często jak to możliwe – nie ma innej drogi.

Dodaj komentarz